Το άρθρο 45 του ν. 5290/2026 (ΦΕΚ Α' 47/30.03.2026) τροποποιεί την παράγραφο 3 του άρθρου 12 του ν. 2963/2001 και ορίζει ενίσχυση των ΚΤΕΛ για λεωφορεία: 30 εκατ. ευρώ αδιάθετων πιστώσεων και 8 εκατ. ευρώ συμπληρωματικών, δηλαδή 38 εκατ. ευρώ συνολικά. Για τα νέα ή μέχρι ενός έτους μη ταξινομημένα λεωφορεία το ποσοστό ενίσχυσης είναι 30%, και ανεβαίνει στο 60% για αμιγώς ηλεκτρικά ή plug-in υβριδικά. Η περίληψη του άρθρου που διαβάσαμε δεν αναφέρει υποχρέωση τηλεματικής ή δεδομένων, όμως ένα νέο όχημα που μπαίνει στον στόλο χρειάζεται ταυτότητα και δεδομένα στα συστήματα του φορέα από την πρώτη ημέρα λειτουργίας, και εκεί μπαίνει το AVM (σύστημα αυτόματης παρακολούθησης οχημάτων, δηλαδή τηλεματική και διαχείριση στόλου).
Τι ορίζει το άρθρο 45 του ν. 5290/2026;
Η πηγή μας είναι η σελίδα του taxheaven.gr, που αναδημοσιεύει το κείμενο του άρθρου. Η σελίδα δεν είναι το επίσημο ΦΕΚ. Γι' αυτό, πριν από κάθε οικονομική απόφαση, το κείμενο πρέπει να ελεγχθεί στο ΦΕΚ Α' 47/30.03.2026. Οι ρυθμίσεις που περιγράφονται παρακάτω προκύπτουν από αυτή την ανάγνωση.
Το άρθρο αντικαθιστά τμήματα της παραγράφου 3 του άρθρου 12 του ν. 2963/2001 (Α' 268). Τα βασικά του σημεία είναι:
- Πιστώσεις: αδιάθετες πιστώσεις έως 30.000.000 ευρώ και συμπληρωματικές πιστώσεις 8.000.000 ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με φορέα το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
- Προτεραιότητα: αιτήσεις που υποβλήθηκαν από 1.1.2016 έως 31.12.2023 για επενδύσεις των περιπτώσεων α, β και γ της παραγράφου 2. Για τις επενδύσεις της περίπτωσης δ προβλέπονται αιτήσεις που υποβλήθηκαν από 1.1.2010 έως 31.12.2022.
- Ευρωπαϊκό πλαίσιο: οι παραπομπές στους κανονισμούς 1407/2013 και 360/2012 αντικαθίστανται από τους κανονισμούς (ΕΕ) 2023/2831 και 2023/2832 για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας. Η ενίσχυση χορηγείται μόνο όταν πληρούνται οι σχετικοί όροι.
- Δικαιούχοι: τα ΚΤΕΛ, οι κληρονόμοι μετόχων (για την περίπτωση δ, αν ο θανών είχε υποβάλει εμπρόθεσμη αίτηση) και, στις συγχωνεύσεις, επιχειρήσεις δήμων.
Ποια ποσά και ποσοστά προβλέπει;
Για τις επενδύσεις των περιπτώσεων α, β και γ, η ενίσχυση είναι 4.400 ευρώ ανά λεωφορείο του οικείου ΚΤΕΛ, με ανώτατο όριο το 50% του συνολικού κόστους. Για τις αγορές οχημάτων της περίπτωσης δ, τα ποσοστά είναι τα εξής:
| Περίπτωση αγοράς | Ποσοστό ενίσχυσης |
|---|---|
| Νέο ή έως ένα έτος, μη ταξινομημένο | 30% του κόστους απόκτησης |
| Μεταχειρισμένο έως πέντε ετών από το έτος κατασκευής του πλαισίου | 10% |
| Συγχώνευση δύο ή περισσότερων ΚΤΕΛ, νέα λεωφορεία | 35% |
| Συγχώνευση δύο ή περισσότερων ΚΤΕΛ, μεταχειρισμένα λεωφορεία | 15% |
| Αμιγώς ηλεκτρικό ή plug-in υβριδικό, νέο ή έως ένα έτος, μη ταξινομημένο | 60% |
Στις συγχωνεύσεις, η περίληψη που διαβάσαμε αναφέρει ότι συμμετέχουν όλα τα ΚΤΕΛ των σχετικών περιφερειακών ενοτήτων ή του νησιού, ή τουλάχιστον όλα τα υπεραστικά ΚΤΕΛ. Οι ακριβείς προϋποθέσεις ελέγχονται στο ΦΕΚ. Επιπλέον, στις επιλέξιμες περιπτώσεις περιλαμβάνονται και λεωφορεία σε γραμμές που εξυπηρετούνται ως ζημιογόνες βάσει του π.δ. 967/1979.
Πώς συνδέεται η ενίσχυση με τα άλλα άρθρα για τα ΚΤΕΛ και τον στόλο;
Στο σημείο αυτό χρειάζεται διάκριση, επειδή έχουμε ήδη δημοσιεύσει δύο συναφή άρθρα. Το «Εκσυγχρονισμός των ΚΤΕΛ: πώς κλιμακώνονται οι ψηφιακές λειτουργίες» εξετάζει τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των περιφερειακών φορέων γενικά. Το «Ανανέωση στόλου λεωφορείων: τι αλλάζει στα δεδομένα» ξεκινά από το σχέδιο ανανέωσης στόλου του ΥΜΕ και εστιάζει στην ταυτότητα του οχήματος και στο ιστορικό δεδομένων.
Το παρόν άρθρο έχει διαφορετική ερώτηση: τι ορίζει ένας συγκεκριμένος νόμος για τη χρηματοδότηση της αγοράς λεωφορείων από τα ΚΤΕΛ, και τι σημαίνει αυτό όταν το όχημα φτάσει στο αμαξοστάσιο. Αυτό που προσθέτει είναι το νομικό και οικονομικό πλαίσιο της 30ής Μαρτίου 2026, και όχι μια νέα περιγραφή του ψηφιακού εκσυγχρονισμού.
Τι δεν ορίζει το άρθρο 45;
Στην περίληψη του άρθρου που διαβάσαμε δεν αναφέρεται υποχρέωση τηλεματικής, συστήματος AVM, συστήματος εισιτηρίων ή παροχής δεδομένων από τα ΚΤΕΛ που λαμβάνουν την ενίσχυση. Δεν αναφέρεται επίσης διάρκεια δέσμευσης του οχήματος σε συγκεκριμένη χρήση. Επειδή δεν έχουμε διαβάσει το πλήρες επίσημο κείμενο, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι σχετικές προϋποθέσεις προκύπτουν από άλλα άρθρα του ν. 2963/2001 ή από υπουργικές αποφάσεις. Ο έλεγχος αυτός ανήκει στον νομικό σύμβουλο του ΚΤΕΛ.
Η διάκριση είναι σημαντική: η ενίσχυση καλύπτει την αγορά του οχήματος, όχι τα συστήματα που θα το λειτουργήσουν. Αυτό που δεν προβλέπει ο νόμος, το φέρνει η καθημερινή λειτουργία. Ένα νέο λεωφορείο που δεν στέλνει θέση, χιλιόμετρα και κωδικούς βλαβών από την πρώτη ημέρα, δεν συνεισφέρει στα δεδομένα του δικτύου.
Τι αλλάζει στα δεδομένα όταν ένα ΚΤΕΛ αποκτά νέο όχημα;
Το νέο όχημα πρέπει να αποκτήσει ταυτότητα στα συστήματα του φορέα πριν βγει σε δρομολόγιο. Οι πρακτικές ερωτήσεις είναι οι εξής:
- Ποιο όχημα είναι αυτό; Πινακίδα, εσωτερικός αριθμός στόλου, έτος, τύπος κινητήρα (ντίζελ, ηλεκτρικό, plug-in υβριδικό).
- Σε ποια γραμμή και βάρδια θα μπει; Η ανάθεση οχήματος σε υπηρεσία πρέπει να αλλάξει όταν αντικαθίσταται ένα παλαιότερο λεωφορείο.
- Ποια δεδομένα στέλνει το όχημα; Θέση, ταχύτητα, χιλιόμετρα, κατάσταση κινητήρα και κωδικοί βλαβών.
- Πώς συνδέεται η συσκευή; Αν το όχημα υποστηρίζει τον δίαυλο CAN/FMS και σε ποιο σημείο τοποθετείται η συσκευή.
Η σελίδα της Pysae Fleet περιγράφει τη συσκευή οχήματος Teltonika FMC650, που παραδίδεται προρυθμισμένη με τροφοδοσία 24 V και συνδέεται στον δίαυλο CAN/FMS του οχήματος. Περιλαμβάνει μία κάρτα SIM δεδομένων ανά συσκευή και συνδεσιμότητα M2M. Τα δεδομένα που αναφέρονται είναι: ζωντανός χάρτης και ιστορικό διαδρομών, χιλιόμετρα, κινητήρας, κατανάλωση καυσίμου και κωδικοί σφαλμάτων, με αυτόματες αναφορές συνέπειας ωραρίων, χιλιομέτρων και χρόνου διαδρομής. Το AVM προσφέρεται ως επιλογή: εφαρμογή οδηγού, ειδοποιήσεις ταχογράφου και διεπαφή αλκοόμετρου.
Η συμβατότητα με το συγκεκριμένο μοντέλο λεωφορείου που θα παραγγελθεί είναι κάτι που επιβεβαιώνεται πριν από την παραγγελία. Η σελίδα δεν λέει ότι η συσκευή ταιριάζει σε κάθε μοντέλο.
Τι αλλάζει όταν το νέο λεωφορείο είναι ηλεκτρικό ή plug-in υβριδικό;
Η υψηλότερη ενίσχυση (60%) αφορά ακριβώς αυτά τα οχήματα, και αυτά προσθέτουν μια νέα διάσταση στη λειτουργία: τη φόρτιση. Ένα ΚΤΕΛ που αγοράζει το πρώτο του ηλεκτρικό λεωφορείο πρέπει να αποφασίσει πότε και πού φορτίζεται το όχημα, και ποιο δρομολόγιο μπορεί να καλύψει με το διαθέσιμο φορτίο.
Η σελίδα της Pysae Fleet αναφέρει στην ενότητα του αμαξοστασίου έξυπνο συντονισμό φόρτισης ηλεκτρικών λεωφορείων, διαδραστικό χάρτη χώρου στάθμευσης και χρονοδιάγραμμα αναχωρήσεων με όχημα, οδηγό και περιθώριο επιβεβαιωμένα εκ των προτέρων. Δεν αναφέρει συγκεκριμένα πρότυπα φορτιστών ή κατασκευαστές, και δεν μπορούμε να τα προσθέσουμε. Αν το πρώτο ηλεκτρικό λεωφορείο φτάνει σε ΚΤΕΛ με αμαξοστάσιο χωρίς φόρτιση, η συζήτηση για το πώς συντονίζονται φόρτιση και δρομολόγια ξεκινά πριν από την αγορά, όχι μετά.
Για τα ΚΤΕΛ που σκέφτονται ηλεκτρικό όχημα, χρήσιμη προετοιμασία είναι να καταγραφούν τα δρομολόγια της πρώτης γραμμής: χιλιόμετρα ανά δρομολόγιο, χρόνοι αναμονής στο τέρμα και ώρες που το λεωφορείο είναι στο αμαξοστάσιο. Οι τρεις αυτές τιμές βοηθούν να κριθεί αν μια γραμμή ταιριάζει σε ηλεκτρικό όχημα, και μπορούν να προέλθουν από τα δρομολόγια του φορέα ή από δεδομένα ενός συστήματος AVM.
Τι σημαίνουν οι συγχωνεύσεις ΚΤΕΛ για την πληροφόρηση των επιβατών;
Τα ποσοστά 35% και 15% προβλέπονται για συγχωνεύσεις. Όταν περισσότερα ΚΤΕΛ λειτουργούν ως ένα σύνολο, ο επιβάτης περιμένει μία ενιαία πληροφόρηση για δρομολόγια και αναχωρήσεις, και όχι μία για κάθε εταιρεία. Αυτή είναι εκτίμηση της λειτουργίας και όχι απαίτηση του νόμου.
Η σελίδα της Pysae Operations αναφέρει αυτόματες εξαγωγές GTFS-RT, SIRI και ITxPT, καθώς και GTFS-RT στο Google Maps και σε πλατφόρμες MaaS. Η σελίδα της Pysae Network αναφέρει πιστοποιημένη εξαγωγή GTFS και NeTEx. Για μια συγχώνευση, αυτό σημαίνει ότι τα δεδομένα των εταιρειών πρέπει να έχουν κοινούς κανόνες (κωδικοί στάσεων, ονόματα γραμμών) πριν από οποιαδήποτε ενιαία εξαγωγή. Αυτή η προετοιμασία είναι εργασία του φορέα και όχι αυτόματο αποτέλεσμα του εργαλείου.
Πώς να προετοιμαστεί ένα ΚΤΕΛ πριν από την αίτηση
Δεν μπορούμε να πούμε αν ένα συγκεκριμένο ΚΤΕΛ πληροί τις προϋποθέσεις. Μπορούμε όμως να προτείνουμε μια σειρά ελέγχων πριν από την παραγγελία:
- Έλεγχος του πλήρους κειμένου στο ΦΕΚ Α' 47/30.03.2026 και του άρθρου 12 του ν. 2963/2001, με τον νομικό σύμβουλο και την αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου.
- Καταγραφή των αιτήσεων που έχουν ήδη υποβληθεί και των ημερομηνιών τους, επειδή η προτεραιότητα συνδέεται με ημερομηνίες υποβολής.
- Επιβεβαίωση ότι το όχημα που θα παραγγελθεί υποστηρίζει τη σύνδεση της συσκευής τηλεματικής, πριν από την παραγγελία.
- Ορισμός του υπευθύνου που θα καταχωρήσει το όχημα στα συστήματα και θα αναθέσει δρομολόγια την ημέρα παράδοσης.
Για να δείτε πώς μπορεί να προετοιμαστεί το δίκτυό σας για νέα οχήματα, ζητήστε επίδειξη μέσω του κουμπιού αίτησης demo στο site.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο είναι η ενίσχυση για νέα λεωφορεία ΚΤΕΛ σύμφωνα με το άρθρο 45;
Σύμφωνα με την περίληψη του άρθρου στο taxheaven.gr, 30% για νέο ή έως ένα έτος μη ταξινομημένο όχημα, 35% σε συγχωνεύσεις νέων λεωφορείων και 60% για αμιγώς ηλεκτρικά ή plug-in υβριδικά. Για τις περιπτώσεις α, β και γ προβλέπονται 4.400 ευρώ ανά λεωφορείο με όριο το 50% του κόστους.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι;
Τα ΚΤΕΛ, οι κληρονόμοι μετόχων για την περίπτωση δ (αν ο θανών είχε υποβάλει εμπρόθεσμη αίτηση) και, στις συγχωνεύσεις, οι επιχειρήσεις δήμων. Η τελική κρίση για κάθε περίπτωση ανήκει στην αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Απαιτεί το άρθρο 45 τηλεματική ή παροχή δεδομένων;
Η περίληψη που διαβάσαμε δεν αναφέρει τέτοια υποχρέωση. Το πλήρες κείμενο και οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις πρέπει να ελεγχθούν από τον φορέα πριν από οποιαδήποτε επένδυση.
Ποια λειτουργία της Pysae Fleet σχετίζεται με ένα νέο όχημα;
Η σελίδα της Fleet αναφέρει συσκευή οχήματος Teltonika FMC650, συνδεδεμένη στον δίαυλο CAN/FMS, με δεδομένα χιλιομέτρων, κινητήρα, κατανάλωσης καυσίμου και κωδικών σφαλμάτων. Για ηλεκτρικά λεωφορεία, αναφέρεται έξυπνος συντονισμός φόρτισης στην ενότητα του αμαξοστασίου.