Η έλλειψη οδηγών λεωφορείων είναι πρώτα ζήτημα προσφοράς εργασίας, αλλά ο προγραμματισμός βαρδιών καθορίζει πόσα δρομολόγια καλύπτονται με τους οδηγούς που υπάρχουν. Στο 9ο Συνέδριο Υποδομών και Μεταφορών ITC 2026, σύμφωνα με δημοσίευση του LarissaPress της 1ης Οκτωβρίου 2026 (με πηγή το newsbeast.gr), ειπώθηκε ότι για 167 θέσεις σε σχολή οδηγών υποβλήθηκαν περισσότερες από 650 αιτήσεις. Ένα σύστημα προγραμματισμού βαρδιών (στην πλατφόρμα Pysae, το Shift) περιλαμβάνει έλεγχο των κανόνων εργασίας και ανάπαυσης.
Τι ειπώθηκε στο ITC 2026 για την έλλειψη οδηγών;
Η δημοσίευση του LarissaPress (larissapress.gr, 1 Οκτωβρίου 2026) αναφέρει ότι το θέμα συζητήθηκε σε πάνελ για τις αστικές συγκοινωνίες και την αστική κινητικότητα, στο πλαίσιο του συνεδρίου. Σύμφωνα με το κείμενο, ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΑΣΑ ανέφερε στόχο διπλασιασμού των οδηγών στους 6.000 «σε ορίζοντα πενταετίας». Ο διευθύνων σύμβουλος της ΟΣΥ δήλωσε ότι «Οι προσλήψεις έρχονται να καλύψουν ένα μεγάλο κενό».
Για τη σχολή οδηγών της ίδιας εταιρείας, το κείμενο γράφει ότι «για 167 θέσεις υποβλήθηκαν περισσότερες από 650 αιτήσεις» και ότι οι μη επαγγελματίες οδηγοί μπορούν να εκπαιδευτούν δωρεάν, με την προϋπόθεση ότι θα παραμείνουν στο ανθρώπινο δυναμικό της εταιρείας για πέντε έτη. Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από δηλώσεις των ομιλητών και δεν έχουμε μπορέσει να τα επαληθεύσουμε σε επίσημο έγγραφο, γι' αυτό τα παραθέτουμε ως δηλώσεις και όχι ως επιβεβαιωμένα μεγέθη.
Τι προβλέπει ο ν. 5290/2026 για την εκπαίδευση οδηγών;
Ο ν. 5290/2026 περιλαμβάνει άρθρο 30 για την πρακτική και θεωρητική εκπαίδευση οδηγών της εταιρείας «Οδικές Συγκοινωνίες Ανώνυμη Εταιρεία». Διαβάσαμε το άρθρο στη σελίδα του taxheaven.gr. Το άρθρο προβλέπει ότι:
- η εταιρεία λειτουργεί ως σχολή οδήγησης και κέντρο θεωρητικής εκπαίδευσης υποψηφίων οδηγών λεωφορείων,
- η εταιρεία καλύπτει το κόστος της εκπαίδευσης και της πρακτικής εξέτασης, εφόσον ο υποψήφιος επιτύχει,
- όποιος δεν δώσει εξέταση ή αποτύχει δύο φορές επιστρέφει το κόστος,
- οι επιτυχόντες πρέπει να είναι διαθέσιμοι για πρόσληψη εντός δύο ετών από την πρόσκληση, και η σύμβαση εργασίας προβλέπει επιστροφή του κόστους αν υπάρξει απόλυση για υπαιτιότητα πριν περάσουν πέντε έτη.
Το κείμενο που είδαμε δεν ορίζει τη διάρκεια της εκπαίδευσης, και γι' αυτό δεν την αναφέρουμε.
Γιατί η έλλειψη οδηγών αλλάζει τον προγραμματισμό βαρδιών;
Όταν οι οδηγοί είναι λιγότεροι από όσους απαιτεί το πρόγραμμα, κάθε βάρδια πρέπει να χτιστεί ώστε να καλύπτει τη μέγιστη δυνατή υπηρεσία μέσα στους περιορισμούς που ισχύουν. Αυτό έχει τρεις συνέπειες που ισχύουν γενικά για τους φορείς λεωφορείων και δεν αφορούν συγκεκριμένο δίκτυο:
- Κάθε απουσία (ασθένεια, άδεια) αφήνει λιγότερα περιθώρια αντικατάστασης, οπότε ο χρόνος που χρειάζεται για να βρεθεί αντικαταστάτης μετράει περισσότερο.
- Οι ανάπαυσεις και οι υπερωρίες πιέζονται, και ο έλεγχος συμμόρφωσης δεν μπορεί να γίνεται μόνο στο τέλος του μήνα.
- Οι νέοι οδηγοί που μόλις εντάσσονται στην υπηρεσία χρειάζονται σταδιακή ανάθεση, οπότε ο προγραμματισμός πρέπει να ξεχωρίζει ποιος μπορεί να καλύψει ποια υπηρεσία.
Η εκπαίδευση νέων οδηγών δεν λύνει από μόνη της το πρόβλημα: ένας φορέας χρειάζεται και τρόπο να μεταφέρει γρήγορα τους νέους οδηγούς σε μια καθημερινή ρουτίνα. Για την πλευρά της εκπαίδευσης σε εφαρμογή οδηγού δείτε το άρθρο Εκπαίδευση 200 οδηγών σε νέα εφαρμογή AVM σε δύο εβδομάδες.
Τι ζητά ο προγραμματισμός βαρδιών από ένα σύστημα;
Η σελίδα της πλατφόρμας Pysae (pysae.com/el/platforma) περιγράφει για το Pysae Shift, το λογισμικό προγραμματισμού οδηγών: κυκλικό πρόγραμμα βαρδιών με αυτόματους κανόνες κατανομής και περιορισμούς της εργατικής νομοθεσίας, ανάθεση σε πραγματικό χρόνο με μεταφορά και απόθεση και αντικατάσταση απόντος οδηγού, αυτόματη συμμόρφωση με τη συλλογική σύμβαση (οι ελλιπείς αναπαύσεις, οι υπερωρίες και τα δικαιώματα αδειών επισημαίνονται αμέσως) και εξαγωγή αρχείου για τη μισθοδοσία, έτοιμου για εισαγωγή στο σύστημα μισθοδοσίας. Όλες οι λειτουργίες είναι στη σελίδα του Pysae Shift.
Η αξία τους εξαρτάται από τους κανόνες που ισχύουν σε κάθε φορέα. Ένα εργαλείο δεν αντικαθιστά τη συλλογική σύμβαση ούτε τη νομοθεσία, αλλά επισημαίνει άμεσα τις παραβάσεις των κανόνων που έχουν οριστεί.
Πώς συνδέεται ο προγραμματισμός με το AVM και τη διαχείριση στόλου;
Το AVM (σύστημα αυτόματης παρακολούθησης οχημάτων σε πραγματικό χρόνο, δηλαδή τηλεματική και διαχείριση στόλου) δείχνει στο κέντρο ελέγχου τι συμβαίνει με κάθε υπηρεσία. Η ίδια σελίδα της πλατφόρμας αναφέρει για το Pysae Operations το Pysae Driver, ψηφιακό φύλλο υπηρεσίας με πλοήγηση GPS και αμφίδρομη επικοινωνία με το AVM, καθώς και ειδοποιήσεις και συμβάντα για διακοπές υπηρεσίας και κρίσιμες καθυστερήσεις. Για το Pysae Fleet αναφέρει εφαρμογή οδηγού, ειδοποιήσεις ταχογράφου και διεπαφή αλκοόμετρου που ενεργοποιούνται στο ίδιο υλικό χωρίς μετασκευή.
Η σύνδεση έχει πρακτική σημασία: όταν ένας οδηγός απουσιάζει, το κέντρο ελέγχου και ο προγραμματισμός χρειάζονται την ίδια εικόνα των υπηρεσιών. Αν η ανάθεση γίνεται σε ξεχωριστά αρχεία, η ενημέρωση μπορεί να καθυστερήσει.
Πώς επηρεάζει η έλλειψη οδηγών τον σχεδιασμό του δικτύου;
Το πρόγραμμα δρομολογίων και ο αριθμός των οδηγών που χρειάζεται είναι δύο όψεις του ίδιου προβλήματος. Ένα ωράριο που συγκεντρώνει πολλές αναχωρήσεις την ίδια ώρα απαιτεί περισσότερους οδηγούς ταυτόχρονα από ένα ωράριο με πιο ομοιόμορφη κατανομή. Όταν οι οδηγοί δεν επαρκούν, ο φορέας καλείται να εξετάσει ποιες υπηρεσίες δύσκολα καλύπτονται και αν μια αλλαγή στο πρόγραμμα θα τις διευκόλυνε. Σύμφωνα με τη σελίδα της πλατφόρμας, για το Pysae Network μπορείτε να μετατοπίσετε ένα ωράριο απευθείας στον χάρτη και να εξαγάγετε το αποτέλεσμα σε GTFS και NeTEx. Το Network δεν αποφασίζει ποιες αλλαγές αξίζουν: η απόφαση μένει στον σχεδιαστή, που αξιολογεί το αποτέλεσμα πριν το εφαρμόσει.
Τι να ελέγξει ένας φορέας πριν αλλάξει τον τρόπο προγραμματισμού;
Οι παρακάτω έλεγχοι είναι πρόταση του άρθρου και ισχύουν ανεξάρτητα από το εργαλείο:
- Να καταγραφούν οι κανόνες που ισχύουν (συλλογική σύμβαση, νομοθεσία, εσωτερικοί κανόνες) πριν ρυθμιστεί οποιοδήποτε σύστημα.
- Να μετρηθεί πόσος χρόνος χρειάζεται με την υπάρχουσα διαδικασία για να βρεθεί αντικαταστάτης, ώστε να υπάρχει σημείο σύγκρισης.
- Να οριστεί ποιος μπορεί να καλύψει ποια υπηρεσία (άδεια, εμπειρία, γνώση της γραμμής).
- Να συμφωνηθεί πώς ενημερώνεται ο οδηγός για αλλαγές της τελευταίας στιγμής.
- Να ελεγχθεί αν τα δεδομένα της βάρδιας περνούν στη μισθοδοσία χωρίς επανακαταχώριση.
Θέλετε να δείτε πώς λειτουργεί στο δίκτυό σας;
Αν ο φορέας σας αντιμετωπίζει πίεση στην κάλυψη των βαρδιών και θέλετε να δείτε πώς λειτουργούν ο προγραμματισμός οδηγών και η εποπτεία σε πραγματικό χρόνο, μπορείτε να ζητήσετε μια επίδειξη μέσω του κουμπιού «Κλείστε μια επίδειξη» του ιστότοπου. Μπορείτε επίσης να δείτε συνολικά τα modules της πλατφόρμας.
Συχνές ερωτήσεις
Τι ειπώθηκε για την έλλειψη οδηγών στο ITC 2026;
Σύμφωνα με δημοσίευση του LarissaPress της 1ης Οκτωβρίου 2026 (με πηγή το newsbeast.gr), ομιλητές σε πάνελ του συνεδρίου μίλησαν για διπλασιασμό των οδηγών σε ορίζοντα πενταετίας και για σχολή οδηγών με περισσότερες από 650 αιτήσεις για 167 θέσεις. Τα στοιχεία είναι δηλώσεις των ομιλητών.
Τι προβλέπει το άρθρο 30 του ν. 5290/2026;
Κατά το κείμενο του άρθρου στο taxheaven, προβλέπει εκπαίδευση υποψηφίων οδηγών λεωφορείων σε δημόσια εταιρεία οδικών συγκοινωνιών, με κάλυψη του κόστους αν ο υποψήφιος επιτύχει και με όρους επιστροφής του όταν δεν ολοκληρώνεται η διαδικασία ή η σχέση εργασίας λήγει νωρίς για υπαιτιότητα.
Μπορεί ένα εργαλείο να λύσει την έλλειψη οδηγών;
Όχι. Ένα εργαλείο προγραμματισμού δεν δημιουργεί οδηγούς. Οργανώνει την κάλυψη των υπηρεσιών με τους οδηγούς που υπάρχουν.
Ποιες λειτουργίες του Pysae Shift αφορούν τις βάρδιες;
Κατά τη σελίδα της πλατφόρμας, το κυκλικό πρόγραμμα βαρδιών με κανόνες κατανομής, η ανάθεση σε πραγματικό χρόνο, η αυτόματη συμμόρφωση με τη συλλογική σύμβαση και η εξαγωγή για τη μισθοδοσία.